Adana · dört merkez ilçe · 2013–2026
Uyduyla ölçülen yüzey sıcaklıkları, nüfus ve ağaç örtüsü. Adana’nın mahallelerini karşılaştırın, yerel müdahale önceliklerini keşfedin.
126 mahalle · 2026 yazı · Ayrıntılar için haritadan bir mahalle seçin.
seçili: —
Dört merkez ilçede ölçülebilen 126 mahalle — merkez ilçe nüfusunun %85,4'ü, Adana il nüfusunun %68,1'i. Nesi eksik?
Her mahalle, kentin kendi dağılımında hangi uç dilimlerde yer aldığına göre etiketlenir. Eşikler mutlak bir standart değil, haritadaki 126 mahallenin kendi dağılımıdır.
Kapsam — bu sayılar Adana'nın nüfusu değildir. Harita, dört merkez ilçedeki (Seyhan, Çukurova, Sarıçam, Yüreğir) ölçülebilen 126 mahalleyi gösterir; buralarda 1.555.750 kişi yaşıyor. Adana ili toplamı 2.283.345, dört merkez ilçenin toplamı 1.822.245 kişidir — yani harita merkez ilçelerin %85,4'ünü, il nüfusunun %68,1'ini kapsar. Resmî 299 mahallenin her biri aşağıdaki üç kümeden yalnızca birine girer. Birincisi: 136 mahallenin (161.754 kişi) OpenStreetMap'te sınırı yok; 130'unun yalnızca nokta kaydı var. Ağırlıkla Sarıçam ve Yüreğir'de, köyden mahalleye dönüşmüş yerleşimler — ancak İstiklal (13.857), Osmangazi (11.184) ve Dağcı (10.357) gibi kalabalık olanlar da var; Sarıçam'da kapsam bu yüzden %52,8'de kalıyor. İkincisi: 37 mahallenin (104.741 kişi) sınırı var ama yüzeyinin %15'inden azı yapılı. Bunu "kentsel değil" diye okumak yanlış olur: bunlar yapılı çekirdeği tarım arazisiyle çevrili büyük idari birimlerdir. Eşiğin OSM verisinin eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını bağımsız bir kaynakla, JRC GHSL yapılı yüzey ürünüyle sınadık: iki ölçü %89,8 korelasyonda ve elenen 37 mahallenin hiçbiri GHSL'de de eşiği geçmiyor (OSM medyanı %1,5, GHSL medyanı %1,3). Bu sonuç, elenmenin yalnızca OSM landuse eksikliğinden kaynaklandığı hipotezini desteklemiyor. GHSL de kusursuz bir gerçeklik ölçümü değildir; iki bağımsız ürünün aynı yönde sonuç vermesi güçlü bir doğrulamadır ama OSM'nin eksiksiz olduğunu kanıtlamaz. Yine de bu mahallelerin ısı sorunu yaşamadığı anlamına gelmez: çekirdeklerinin ölçülen sıcaklıkları aşağıda listelenmiştir. Bu grubun en sıcağı Hürriyet (Sarıçam), 45,21 °C — haritadaki 126 mahalleden yalnızca biri (Güzelevler, 45,27 °C) bundan sıcaktır. Haritada kesikli halkalarla işaretlenen noktalar, çerçeveye düşen sınırsız mahallelerdir; kalanlar kentin çeperinde kalıyor.
2013–2026 arasında, kent medyanına göre eğilimi çoklu test düzeltmesinden (Benjamini–Hochberg, q<0,05) sonra da anlamlı kalan mahalleler. Değer kente göre değişim eğilimidir: °C / 10 yıl. Mutlak sıcaklık artışı DEĞİLDİR; mahallenin kent medyanına göre konumunun ne kadar kaydığını gösterir. Eğilim, sınırı olan 154 mahallede hesaplanır; bunların 3 tanesi atlasta gösterilen 126 mahalle içindedir, kalanı yapılı alan eşiğinin altında kaldığı için haritada yoktur.
OpenStreetMap'te bu mahallelerin sınırı yok; çoğunun yalnızca nokta kaydı var. Sınır olmadan yüzey sıcaklığı, ağaç payı ve alan hesaplanamaz — bu yüzden ölçülemediler. Liste ilçeye, ilçe içinde alfabetik sıraya göre dizilmiştir.
Sınırı var, ancak yüzeyinin %15'inden azı yapılı olduğu için ana analize girmiyor. Bunlar genellikle yapılı çekirdeği tarım arazisiyle çevrili büyük idari birimlerdir. Çekirdeğin ölçülen sıcaklığı aşağıda verilmiştir; çevredeki sulu tarımın serinletici kenar etkisi nedeniyle ana tablodaki değerlerle doğrudan kıyaslanamaz. Sıcaklık ancak en az 50 geçerli yapılı piksel (0,045 km²) varsa hesaplanır; altında kalan mahallelerde değer üretilmez. Liste en sıcak çekirdekten başlar.
Maliyet kademeleri. TL tutarı değil, üç basamaklı göreli ölçektir. Düşük: işletme bütçesi ya da küçük yatırım — gölgelik, durak tentesi, serin çatı boyası, mevcut ağacın bakımı, imar yoluyla koruma. Orta: yıllık program — sokak ağacı dikimi, geçirimli kaplama, sanayi tampon kuşağı. Yüksek: arsa ve sermaye yatırımı — yeni park. Gerçek bütçe için belediyenin kendi birim fiyat cetveli gerekir.
Uygunluk. Müdahalenin o mahallenin ölçülen profiline ne kadar denk düştüğü. Ağaç payı düşük bir mahallede ağaç işleri, sanayi/ticari alan payı yüksek bir mahallede serin çatı yüksek uygunluk alır.
Bu harita ne söylemez. Öneriler mahallenin ölçülen profiline uyan müdahale ailelerini gösterir; bir müdahalenin sıcaklığı kaç derece düşüreceğini söylemez. Sıralama göreli önceliktir, TL bazlı maliyet-etkinlik hesabı değildir. Ölçülen değer gündüz yüzey sıcaklığıdır — hava sıcaklığı ve kişisel ısı yükü ayrı büyüklüklerdir.
126 mahallenin 2026 yaz sıcaklığı, ısı riski sıralaması ve profiline uyan müdahaleler. Mahalleye tıklayın: neden öncelikli olduğunu ve ne yapılabileceğini anlatır.
Sıcaklık deseninin şehir üzerinde on dört yılda nasıl değiştiği, 30 m ürün ızgarasında. Yıl çubuğunu kaydırın; imleci gezdirince o noktanın sıcaklığını okur.
Sıcaklık deseninin şehir üzerinde on dört yılda nasıl değiştiği, 30 metrelik piksel ölçeğinde.
Bu bölüm dosyadan açıldığında çizilemiyor.
Renk ölçeği, uydu görüntüsünün piksellerinden üretiliyor; tarayıcı
file:// üzerinde ayrı dosyadan gelen görüntünün
piksellerini okumayı güvenlik gereği engelliyor. Sayfa bir adresten
açıldığında ya da görüntüleri içine gömen tek dosya sürümünde
sorun yoktur. Sayfanın geri kalanı etkilenmez.
Nasıl okunur. Renk ölçeği 2013–2026 arasındaki bütün yıllardan bir kez kurulmuştur ve yıl değiştikçe değişmez; yıllar ancak bu sayede birbiriyle kıyaslanabilir. Ölçek dışına taşan değerler uçlarda “≤” ve “≥” ile işaretlidir. Koyu serin lekeler çoğunlukla su yüzeyleri ve sulu tarım alanlarıdır. Göreli modun ±6 °C'lik ölçeği yapılı alan piksellerinin %98,34'ini kapsar; %0,62'i alt, %1,04'i üst uçta doygundur (14 yılın tüm yapılı pikselleri üzerinden ölçüldü, 2.209.928 piksel).
Veri. Landsat 8/9 yüzey sıcaklığı ürünü (NASA/USGS), her yıl için Haziran–Temmuz–Ağustos aylarının eşit ağırlıklı ortalaması. Ay dengelemesi şart: Landsat 9 devreye girdikten sonra sahneler yazın daha erken bölümüne kayıyor ve dengelenmezse yapay bir eğilim üretiyor. Ölçülen değer yüzey sıcaklığıdır — asfaltın, çatının, toprağın sıcaklığı; hava sıcaklığı değildir.
Neden bazı yıllar bütünüyle serin görünüyor?
İki nedeni var, ikisi de ölçüldü. Birincisi: Landsat sabah
10:12 civarında geçiyor ve o saatteki güneş yüksekliği 21 Haziran'da en
yüksek — bu yüzden Haziran neredeyse her yıl en sıcak ay çıkıyor. Öğleden
sonra ölçülseydi Ağustos daha sıcak olurdu. İkincisi: bulutun bir
kısmını sildiği sahneler sistematik olarak yaklaşık 2 °C serin okuyor
(kapsama ↔ sahne medyanı r = +0,45, p = 0,009). Eşik yükseltilmedi çünkü
bunun bedeli yılların ay dengesini bozmak ya da bir yılı tamamen
kaybetmek; mahalle sıralaması büyük ölçüde korunuyor (ρ = 0,92–0,95).
Ayrıntı: sahne_kalitesi.py. Bu nedenle yıllar arası
değişimi yorumlamak için göreli mod ayrıca sunulmuştur.
Sınırlar. Bu görüntü kentin ısı dokusunu gösterir, nedenini açıklamaz. Bir yerin kızarması yeni yapılaşma, bitki örtüsü kaybı, tarım deseni değişimi veya o yazın koşulları olabilir; hangisi olduğunu bu veriyle ayıramayız. Mahalle düzeyinde istatistiksel eğilim testi ve müdahale önerileri için mahalle atlasına bakın.
Yüzey sıcaklığı, Landsat 8/9 uydusunun yaz aylarındaki bulutsuz geçişlerinin piksel bazında medyanıdır — asfaltın, çatının ve toprağın sıcaklığı; hava sıcaklığı değil. Değerler 30 m ürün ızgarasında sunulur; termal sensörün doğal çözünürlüğü daha kabadır (yaklaşık 100 m) ve 30 m'ye yeniden örneklenmiştir — yani her 30 m'lik hücre bağımsız bir termal ölçüm değildir. Her mahalle için yalnızca yapılı alan pikselleri kullanılır. Isı riski, 65 yaş üstü nüfus ile kent medyanının üzerindeki sıcaklığın çarpımıdır: kaç kırılgan insanın ne kadar fazla sıcağa maruz kaldığı. Mahalleler mekânsal olarak bağımsız gözlem değildir; her ilişki mekânsal blok permutasyonu ve Conley standart hatalarıyla ayrıca sınanır.
Adana Büyükşehir Belediyesi'nin hiçbir verisi kullanılmamıştır. Uydu, sınır ve arazi örtüsü katmanları hesap veya API anahtarı gerektirmeden elde edilmiştir.
Harita dört merkez ilçedeki 126 mahalleyi gösterir — resmî 299 mahallenin bir bölümü. Kalan mahallelerin bir kısmının OpenStreetMap'te sınır verisi yoktur, bir kısmı da yüzeyinin %15'inden azı yapılı olduğu için analiz evrenine girmez; ikisi de atlasta adıyla listelenir. Bu bir öngörü aracı değildir: müdahale önerileri profile uyan müdahale ailelerini gösterir, bir müdahalenin sıcaklığı kaç derece düşüreceğini söylemez. Sıralama göreli önceliktir; TL bazlı maliyet-etkinlik hesabı değildir. Uydu ölçümü 2026 yazına, nüfus ve yaş verisi TÜİK'in en son yayınına (2025) aittir.
Müdahale kataloğundaki etki değerleri başka şehirlerde ölçülmüş literatür değerleridir; Adana için vaat değil, sıralama ağırlığıdır. Kaynaklar kurum/dergi, başlık, yıl ve kalıcı tanımlayıcıyla verilmiştir; tam yazar listeleri bağlantıdaki kayıttan doğrulanmalıdır — bu çalışma onları yeniden üretmemiştir.
Bütün kod, veri ve istatistikler açık kaynaktır. Belgedeki her
sayı çıktı dosyalarından otomatik üretilir ve dogrula.py ile
denetlenir.